نگاهی به موقعيت کنونی و آینده نظام اسلامی

پیام های نوروزی رهبران گروه سبز، چالش مستقیمی بود در برابر حاکمیت رهبر نظام اسلامی که تا کنون انحصار چنين پيام هائی را به عهده داشت. در این پیام ها اشاره ای به کاسته شدن از خواسته ها دیده نمی شود.

تعطیلات نوروزی، آرامش ظاهری را به جامعه ایران بازگردانده، اما هم در جبهه ی خارجی و هم داخلی، موقعیت حکومت متزلزل تر شده است. پیام های نوروزی رهبران گروه سبز، چالش مستقیمی بود در برابر حاکمیت رهبر نظام اسلامی که تا کنون انحصار چنين پيام هائی را به عهده داشت. در این پیام ها اشاره ای به کاسته شدن از خواسته ها دیده نمی شود. برعکس هر سه پیام مهم، از ایستادگی هر چه محکم تر در برابر رژیم حکایت می کنند. برخورد میان مجلس و رییس جمهور که به دخالت علنی رهبر رژیم منجر گردید، نشان از ژرف شدن اختلاف در بطن نظام دارد. به ویژه مسایل اقتصادی کشور به شدت حاد شده و با برنامه های حکومت، از آنچه که بوده نیز حتا نگران کننده تر خواهند شد. "اصولگرایان" در دایره قدرت، با پی بردن به ناتوانی حکومت از حل مسایل اساسی کشور، نیز به خیل مخالفین می پیوندند. بر تمام این مسایل باید گرفتاری های خارجی را نیز افزود.
امکان بر قراری تحریم های فلج کننده، هر روزه بیش تر و به واقعیت نزدیک تر می شود. در چند ماه گذشته، چندین تامین کننده بنزین در غرب و هندوستان، بی سروصدا فروش این ماده حیاتی به ایران را متوقف کرده اند. ایران که چهل درصد بنزین مورد احتیاج خود را از راه واردات تامین می کند، به سادگی نخواهد توانست جانشین مورد اطمینان برای اين فروشندگان بنزين پیدا کند. نه چین و نه ونزوئلا که رژیم دل به آنان بسته است، قدرت جبران این کمبود را ندارند. شبکه حمل و نقل کشور، با بحران روبرو خواهد شد. چنین واقعه ای به شدت بر قیمت کالاها و به ویژه مواد غذایی خواهد افزود و شتاب تند تورم شدید کشور را از آنچه که هست بیش تر خواهد کرد. همزمان، شرکت روسی لوک اویل اعلان کرده است که از فعالیت در صنعت نفت و گاز ایران به خاطر تحریم آمریکا، دست کشیده است. با وابستگی شدید اقتصاد روسیه به دستگاه حکومتی آن کشور، این واقعه را باید اشاره دولت روسیه دال بر سخت تر شدن موضع آنان در برابر جمهوری اسلامی، تعبیر کرد. با افزایش فشار غرب بر روسیه و سخنان اخیر مقامات روسی چنین به نظر می رسد که روسیه بیش از هر زمان دیگر آمادگی بيشتری در همراهی با تحریم های سنگين تر عليه ایران را پیدا کرده است. چین متحد دیگر نظام اسلامی در شورای امنیت سازمان ملل نیز بدون سروصدا از وابستگی خود به سوخت ایران می کاهد. واردات نفت چین از ایران در دوماه سال 2010 به نسبت ماه های مشابه سال 2009 کاهش نشان می دهد و در عوض چین واردات نفت خود را از روسیه افزایش داده است. هرچند هنوز چین به طور علنی جبهه ی خودرا تغییر نداده، اما به نظر نمی رسد که همچنان سرسختانه بدون قید و شرط از موضع جمهوری اسلامی حمایت کند. کشورهایی که دارای جنگ افزار هسته ای هستند، در جهت منافع خود تلاش می کنند که دیگر کشورها را از دست یابی به این سلاح دور نگاه دارند و چین نیز در این میان استثنا نیست. با در نظر گرفتن تمام این موارد، می توان گفت که شرایط بين المللی برای تصميم به برقراری تحریم های فلج کننده، نسبت به آنچه در گذشته بوده، آماده تر است.
حکومت نه تنها از حل مسایل کنونی عاجز است، بلکه با گذشت زمان بر مسایل آن نیز افزوده می شود. بدون تردید پس از پایان تعطیلات نوروزی که رژیم تلاش در طولانی کردن آن دارد، مسایل پیش روی رژیم از گذشته نیز سخت تر خواهند بود. رژیم اسلامی چند راه بیش تر در برابر خود ندارد.
ادامه ساختار کنونی، که در عمل فلج کشور است و نمی تواند تا درازمدت ادامه یابد. حتا اگر جنبش سبز نیز به ميزان زيادی انرژی خود را از دست دهد و در کشور دامنه ی اعتراضات علنی کاهش يابد، این حکومت ثابت کرده است که قادر به حل مسایل و مشکلات نیست. در زمینه اقتصادی با لایحه رایانه ها در مجلس و تصویب آن، چه بر مبنای نظر مجلس و یا نظر رئیس جمهور، هر دو به شدت تورم زا خواهند بود. اختلاف در این است که طرح مجلس در مقایسه با طرح رئیس جمهور رژیم، فشار کم تری بر افزایش تورم وارد خواهد کرد. همزمان با بالا نگاه داشتن ارزش ریال در برابر ارزهای خارجی، از توان رقابتی تولید کنندگان ایرانی بازهم هر چه بیش تر کاسته خواهد شد. با بیکار شدن کارگران و وارد شدن دایمی نیروهای جوان به بازار کار، برحجم و نرخ بیکاری افزوده خواهد شد. از سوی دیگر با سوء مدیریت در سیاست خارجی، کشور در انزوای کامل به سر می برد. خطر جنگ همچنان وجود دارد. کوتاه سخن؛ با ادامه ساختار سیاسی کنونی، کشور به طور کامل فلج خواهد شد و بهمراه آن آخرین قطره های مشروعیت رهبر نظام نیز از ميان خواهد رفت.
راه حل های مصالحه ای، مانند بر کناری رییس جمهور از راه های قانونی – گرچه این راه حل عملی است و در جمهوری اسلامی سابقه نیز داشته است، اما به خاطر حمایت همه جانبه ای که رهبر رژیم اسلامی از رییس جمهور به عمل آورده و سرنوشت خود را به سرنوشت او گره زده، به معنای پایان ولایت فقیه و یا به سخن دیگر، پایان نظام جمهوری اسلامی خواهد بود. نظام به سادگی و بدون دست زدن به دیگر راه ها حاضر به پذیرفتن چنین راه حلی نخواهد شد. دیگر راه حل ها در این گروه مانند تشکیل یک حکومت ائتلافی نیز با این مشگل برخورد پیدا خواهد کرد. مصالحه ای که موقعیت رهبر رژیم و ولایت فقیه را با چالش شدید روبرو نکند، در افق دیده نمی شود.
حکومت نظامی کامل، سپاه پاسداران با کنار گذاردن رییس جمهور، خود حکومت را به طور مستقیم در دست گیرد. سپاه پاسداران از یکدستی برخوردار نیست و در نتیجه موفقیت آن تضمین شده نیست. هر حرکت رادیکال سپاه ممکن است با واکنش ارتش روبرو شود. با وجود اين چنین راه حلی چون موقعیت رهبری رژیم را در کوتاه مدت به خطر نمی افکند، از نظر رژیم می تواند جذاب باشد. در هر حال در رژیم های دیکتاتوری که مشروعیت نظام به شدت زخم برداشته، آخرین تیر ترکش، حکومت نظامی است. تمایل این رژیم ها، تکیه بیش تر بر نیروی نظامی است، تا مصالحه . با توجه به سرسختی رژيم جمهوری اسلامی برای ماندن به هر قيمت و به امید واهی نجات، پیش از سقوط کامل این راه را نیز احتمالاً خواهد پیمود.
اما آن چه از نگاه اين رژيم دور مانده است اين که ایران به سطحی از توسعه فرهنگی و سیاسی رسیده که هیچ راه حل غیر دمکراتیکی نمی تواند مورد قبول ملت قرار گیرد. دوران حکومت چنین رژیم هایی در ایران به سر آمده و هیچ راه حل تند و رادیکال نمی تواند مسایل ایران را حل کند، تنها زخم ها را از آنچه که هست عمیق تر خواهد کرد. به روی کار آوردن یک حکومت نظامی کامل ویا برخورد تند با ملت، تنها سقوط جمهوری اسلامی را سرعت خواهد بخشید. جنبش سبز تنها در صورت دست رسی به آرمان های آزادی خواهانه خود از صحنه خیابان ها کنار خواهد کشید. حکومت نظامی نیز نخواهد توانست رژیم اسلامی را نجات بخشد.

26 مارس 2010