روشنفکران معاصر ایران 4 | |
| هومن قاسمی | |
طباطبایی که رویکردهای ایرانیان به سنت و تجدد را از پس مشروطه خواهی، به دو دسته مقلدان گذشته ای که برای همیشه به سرآمده است و در توهم افتادگانی که سنت را مرده ریگی منسوخ می دانند، دسته بندی می کند، بی اعتنایی به مشروطه و دگرگونی هایی که به دنبال آن در نظام مفاهیم ایجاد شد را ، آفت اساسی روشنفکری معاصر ایران دانسته و آن را نیز تالی عرفان بازی، ایدئولوژی زدگی و سنت مداری بی اعتنا به سرشت سنت، می داند. | |
اگر به آن چه که تا کنون به عنوان مبادی و مبانی نقد طباطبایی بر روشنفکران آورده ایم، تأمل شود، می توان رد پای آشکار مفاهیم طرح شده در حوزه پروژه فکری ایشان را مشاهده کرد. البته بدیهی است که مبانی هر انتقادی برخاسته از مفاد نظریه متناظر آن است، لیکن با مرور انتقادات ایشان بایستی گفت که کمتر موردی را می توان یافت که طباطبایی بدون اشاره به مقدمات طرح خود به بیان انتقاد از روشنفکری پرداخته باشد. به بیان دیگر، مفاد پروژه طباطبایی نه تنها خاستگاه مبانی انتقادات او هستند بلکه به اعتباری خود به مثابه همان مبانی عمل می کنند. مفاهیمی چون "سنت متصلب"، "شرایط امتناع"، "انحطاط"، "جدال قدیم و جدید" و ... نه تنها به صورت مفاد پروژه طباطبایی برای نیل به نظریه ای جامع ظاهر می شوند بلکه نقشی اساسی در انتقادات او بر روشنفکری نیز دارند. به عبارت روشن تر، طباطبایی از پی نقد نظریات روشنفکری معاصر به واژگان نظریه خود دست نیافته است بلکه به سبب حرکت در جهت چنین فرآورده هایی است که به نقد روشنفکران می پردازد. از این رو تا زمانی که پرتوی بر مفاهیم مطرح در پروژه وی نیفکنده باشیم نمی توانیم به درک درستی از مجموعه انتقادات وی بر روشنفکران دست یابیم. با آن که کرارا بحث تفصیلی پیرامون پروژه فکری آقای دکتر را به آینده موکول کرده ایم، لیکن بنا به ضرورت و در حد انتفاع موضوع، ناچار به بیانی اجمالی از مقدمات پروژه ایشان خطر کرده ایم. | |
| جستجو در سامانه |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |